Lefse, lompe en flatbrød bewaren: zo blijven ze zacht

Lefse, lompe en flatbrød (dunne Noorse platte broden) zijn dun, en dun gebak droogt snel uit. Met de juiste stapeling en een verpakking die ademt, blijven ze meerdere dagen zacht. Dit is de werkwijze die werkt.

Daarom droogt lefse sneller uit dan een brood

Een lefse is maar een paar millimeter dik en heeft een groot oppervlak in verhouding tot het gewicht. Het vocht heeft een korte weg naar buiten, en het verdwijnt aan beide kanten tegelijk. Een brood heeft een korst die afremt, een lefse heeft niets om zich achter te verschuilen.

Aardappellefse en lompe bevatten bovendien veel zetmeel uit de aardappel. Het zetmeel houdt het water goed vast zolang het gebak warm is, maar laat los naarmate het afkoelt. Het is hetzelfde proces dat een brood hard maakt, alleen veel sneller, en het wordt uitgelegd in de gids over waarom brood hard wordt.

Flatbrød is het omgekeerde verhaal. Het is met opzet gedroogd en hoort te knapperen. Daar is vocht de vijand.

De vochtige theedoek, de truc die nog steeds werkt

Worden de platte broden dezelfde dag gegeten, dan is een schone theedoek het beste hulpmiddel dat u heeft. Maak hem nat in koud water en wring hem goed uit, zodat hij klam is en niet nat. Leg de lefsen op een stapel en vouw de theedoek eromheen.

De theedoek geeft precies genoeg damp af om te voorkomen dat de randen uitdrogen. Maar dit is een oplossing voor één dag: liggen de lefsen een nacht in een vochtige theedoek, dan wordt het oppervlak plakkerig en krijgt schimmel makkelijker vat.

Zo stapelt u lefse en lompe

1. 1
   Laat ze helemaal koud worden

   Warme platte broden dampen. Stapelt u ze lauw, dan verzamelt het vocht zich tussen de lagen.

2. 2
   Leg ze plat, niet gevouwen

   Een vouw wordt een scheur zodra de rand is opgedroogd.

3. 3
   Leg iets tussen elk brood

   Bakpapier of een bijenwasdoek voorkomt dat de broden aan elkaar plakken, zodat u ze er één voor één uit kunt halen.

4. 4
   Houd de stapel gelijkmatig

   Het grootste brood onderop, de randen boven elkaar. Een scheve stapel droogt eerst uit in de hoeken.

5. 5
   Verpak in iets dat ademt

   Een theedoek, een katoenen zak of een bijenwas broodzak. Dicht plastic geeft een vochtige onderkant en droge randen.

De stapel kan prima op het aanrecht staan. De koelkast is erger: bij koelkasttemperatuur kristalliseert het zetmeel het snelst, en wordt het brood sneller stijf dan op het aanrecht. Hetzelfde geldt voor gewoon brood, zie het artikel over brood in de koelkast.

Kamertemperatuur of vriezer

De vriezer is de eerlijke oplossing. Direct na het afkoelen ingevroren, komen de platte broden er ongeveer zo weer uit als ze erin gingen. De tussenlaag is beslissend: zonder tussenlaag vriest de stapel vast tot één klomp, en dan moet alles ontdooid worden. De principes zijn dezelfde als bij het goed invriezen van brood.

Ontdooien zonder dat ze taai worden

Taaiheid komt bijna altijd door te snel ontdooien. De magnetron op vol vermogen kookt het water in het zetmeel. Het brood wordt meteen warm en zacht, en rubberachtig zodra het weer afkoelt.

Haal liever de hele stapel eruit en laat hem in zijn geheel ontdooien, in de verpakking, op kamertemperatuur. Een paar uur is genoeg. Dan verdeelt het vocht zich gelijkmatig in plaats van als condens op de buitenkant te gaan zitten.

Heeft u weinig tijd, leg dan één plat brood een paar seconden per kant in een droge koekenpan op middelhoog vuur. Zijn de randen droog, strijk er dan eerst een dun laagje water op. Meer tips staan in de gids over het opfrissen van droog brood.

Waar een ademende zak het werk doet

Een bijenwas broodzak is genaaid van katoen en linnen en bekleed met bijenwas en boomhars. De stof laat damp ontsnappen, maar houdt het vocht vast dat in het eten moet blijven. Dat is precies de balans die lefse nodig heeft: niet dicht als plastic, niet open als een broodmand. De zak sluit met een clip, zodat de stapel bij elkaar blijft zonder platgedrukt te worden.

Bijenwasdoeken zijn de andere helft. De doeken zijn van katoen met bijenwas en boomhars, en ze doen dienst als tussenlaag tussen de broden en ook als verpakking om een halve, opgerolde lefse in de koelkast. Hoe u ze gebruikt, staat in de gebruiksgids voor bijenwasdoeken.

De was verdraagt kou, maar geen warmte. Hij wordt al zacht bij 35 tot 40 graden en smelt rond 62 tot 65 graden, dus wacht tot de broden helemaal koud zijn voordat u ze inpakt. In de vriezer loopt het doek geen schade op, en u kunt het daarna gewoon blijven gebruiken, net als eerst. Laat het een paar minuten op het aanrecht liggen, dan vouwt het weer makkelijk open. Meer daarover staat in de gids over bijenwasdoeken in de vriezer.

Veelgestelde vragen

Wilt u het volledige overzicht? Alles over broodbewaring staat verzameld in de grote gids.